Alzheimer terugdraaien

In de strijd tegen Alzheimer heeft Sanford-Burnham de afgelopen week het eerste (experimentele) medicijn om vernietigde synapsen weer aan het werk te krijgen, gepresenteerd. Het gaat om het medicijn NitroMemantine, dat de vernietiging van synapsen door aantasten door de eiwitplaques en neurofibrillaire tangles in de hersencel zelf, tegengaat door de hyperactivatie van de eNDMA receptoren van de synaps, waardoor ze onbruikbaar worden, te stoppen.

Nieuw onderzoek naar Alzheimer,

dat bijna tien jaar heeft geduurd, heeft namelijk uitgewezen dat de amyloide beta peptides de synapsen niet direct beschadigen, maar dat het vrijkomen van peptides op hun beurt excessieve hoeveelheden glutamaat afgeeft en hoewel glutamaat gewoonlijk juist goed is voor leren en onthouden, is het in te grote hoeveelheden zeer schadelijk. De glutamaten namelijk activeren op hun beurt de eNDMA-receptoren van de synaps, waardoor ze geen andere neurotransmitters meer kunnen doorgeven en waardoor ze feitelijk onbruikbaar zijn geworden.

Testen op muizen heeft al uitgewezen dat het medicijn binnen een uur zijn heilzame effect begint te vertonen en na een aantal maanden behandeling werkten alle synapsen weer normaal, ondanks de aantasting van het weefsel door eiwitplaques en tangles. Dit zou zoveel kunnen betekenen dat de effecten van Alzheimer op geheugen en in het algemeen cognitief functioneren omkeerbaar zijn, hoewel op het terrein van het bestrijden van plaques en tangles geen enkel positief resultaat is te bespeuren.

En dat geeft hoop, omdat behandelen dus ook mogelijk wordt als pas veel later wordt ingegrepen.

Eerder had het team al uitgevonden dat het medicijn Memantine kan helpen om de hyperactiviteit van de eNDMA-receptoren te stoppen, maar ze hadden de pech dat de positieve lading van deze moleculen werd afgestoten door de positieve lading van de zieke hersencel. Het duurde daarom nog tien jaar voor de juiste toevoeging (nitroglycerine) werd gevonden dat op een efficiënte wijze de zieke Alzheimercellen kan “targeten” zodanig dat hun hyperactieve eNDMA-receptoren niet langer een probleem waren.

Referenties:

Talantova, M. et al., Aß induces astrocytic glutamate release, extrasynaptic NMDA receptor activation, and synaptic loss, PNAS, 2013, DOI: 10.1073/pnas.1306832110

Alzheimer effecten op een overzichtelijke wijze

Alzheimer effecten op een overzichtelijke wijze

Afbeelding van Nature.com